Khi bắt tay vào kế hoạch kiến tạo tổ ấm, giai đoạn thi công phần thô luôn được ví như việc đặt nền móng và dựng khung xương cho một cơ thể sống. Sự kiên cố, bền vững và tuổi thọ của ngôi nhà hoàn toàn phụ thuộc vào giai đoạn này. Tuy nhiên, nhiều gia chủ thường băn khoăn khi nhận được các báo giá chênh lệch từ nhiều nhà thầu khác nhau. Thực tế, Đơn giá xây dựng phần thô không phải là một con số cố định mà luôn biến động linh hoạt dựa trên nhiều yếu tố thực tế từ địa hình, bản vẽ kỹ thuật cho đến chủng loại vật tư. Hiểu rõ các yếu tố này giúp chủ đầu tư chủ động kiểm soát ngân sách, tránh phát sinh chi phí ngoài ý muốn trong suốt quá trình xây dựng.
Hiểu đúng về phần thô trong thi công xây dựng
Trước khi phân tích sâu các yếu tố ảnh hưởng đến đơn giá, chủ nhà cần hiểu rõ phần thô gồm những hạng mục nào. Nhiều người thường lầm tưởng phần thô chỉ là gạch, cát, xi măng đơn thuần. Trong quy trình thi công xây dựng tiêu chuẩn, phần thô bao gồm hai cấu phần chính là cung cấp vật tư thô và nhân công hoàn thiện.
Vật tư thô do nhà thầu cung cấp thường gồm có: sắt thép, xi măng, cát, đá, gạch xây, ống nước nóng lạnh, dây điện, đế âm, hóa chất chống thấm. Đây là những nguyên vật liệu sẽ được chôn sâu vào tường, móng, sàn bê tông và gần như không thể thay thế sau khi ngôi nhà hoàn thành.
Hạng mục nhân công phần thô và nhân công hoàn thiện bao gồm việc đào móng, đổ bê tông móng, cột, dầm, sàn; xây tường ngăn, tô trát tường trong và ngoài; cán nền; lắp đặt hệ thống đường ống điện nước âm tường. Giai đoạn này đòi hỏi tính chính xác cực kỳ cao về mặt kỹ thuật, bởi một sai sót nhỏ ở phần thô sẽ dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng cho công tác hoàn thiện nội thất công trình sau này.
Các yếu tố cốt lõi quyết định đơn giá xây dựng phần thô
Đơn giá tính trên mỗi mét vuông xây dựng thường dao động rất lớn. Sự khác biệt này bắt nguồn từ các yếu tố thực tế dưới đây:
1. Quy mô và tổng diện tích sàn xây dựng
Diện tích xây dựng là một trong những yếu tố đầu tiên ảnh hưởng trực tiếp đến đơn giá m2. Thông thường, các nhà thầu sẽ áp dụng nguyên lý "mua sỉ". Những công trình có tổng diện tích sàn lớn (ví dụ trên 350m2) thường có đơn giá tính theo m2 thấp hơn so với các công trình nhỏ (dưới 200m2).

Nguyên nhân là do các chi phí cố định như: vận chuyển máy móc thiết bị, dựng lán trại cho công nhân, chi phí quản lý, giám sát và hao hụt vật tư được phân bổ đều trên diện tích lớn hơn. Đối với những ngôi nhà diện tích quá nhỏ, nhà thầu vẫn phải duy trì bộ máy giám sát và vận chuyển máy móc tương tự, dẫn đến đơn giá m2 bị đẩy lên cao để bù đắp chi phí vận hành.
2. Vị trí địa lý và điều kiện mặt bằng thi công
Vị trí xây dựng quyết định rất lớn đến chi phí hậu cần và biện pháp thi công của nhà thầu:
- Đường giao thông và lối tiếp cận: Nếu công trình nằm ở mặt tiền đường lớn, xe tải chở vật tư và xe bồn bê tông tươi có thể ra vào dễ dàng. Ngược lại, nếu công trình nằm sâu trong hẻm nhỏ, vật tư phải trung chuyển bằng xe ba gác hoặc khuân vác thủ công, chi phí nhân công tăng lên đáng kể.
- Địa chất nền đất: Những khu vực có nền đất yếu, sụt lún gần sông rạch đòi hỏi biện pháp gia cố móng phức tạp (như ép cọc bê tông cốt thép, cọc khoan nhồi) và hệ thống khung xương móng kiên cố hơn, làm tăng chi phí vật tư và nhân công phần thô.
- Sự ảnh hưởng đến các công trình lân cận: Thi công xen kẹt trong khu đô thị đông đúc đòi hỏi nhà thầu phải áp dụng các biện pháp che chắn, chống văng, chống lún cho nhà hàng xóm, điều này cũng được tính vào chi phí xây dựng.
3. Bản vẽ thiết kế xây dựng và phong cách kiến trúc
Bản vẽ thiết kế xây dựng không chỉ định hình thẩm mỹ mà còn quyết định độ phức tạp của kết cấu chịu lực. Mỗi phong cách kiến trúc sẽ có yêu cầu kỹ thuật và định lượng vật tư hoàn toàn khác nhau:
- Phong cách hiện đại: Thường sử dụng các đường nét thẳng, mảng khối lớn phẳng phiu, thời gian thi công nhanh, lượng sắt thép và ván khuôn coppha ở mức tiêu chuẩn nên đơn giá mềm hơn.
- Phong cách cổ điển và tân cổ điển: Đòi hỏi hệ thống cột trụ tròn phức tạp, vách tường dày, nhiều phào chỉ, hoa văn đắp nổi thủ công ở mặt tiền. Công tác này cực kỳ tốn nhân công có tay nghề cao và thời gian kéo dài, kéo theo đơn giá xây dựng phần thô tăng cao.
- Kết cấu đặc biệt: Những ngôi nhà có khẩu độ dầm lớn, khoảng vượt nhịp dài, nhiều ô văng đua rộng hoặc hệ mái thái, mái mansard đổ bê tông dốc đều cần lượng thép và bê tông nhiều hơn tiêu chuẩn thông thường.
4. Chủng loại và chất lượng vật tư thô
Dù cùng là cát, đá, xi măng, sắt thép nhưng thương hiệu và chất lượng phân cấp rõ rệt trên thị trường. Việc lựa chọn vật tư thuộc phân khúc nào sẽ trực tiếp định hình nên đơn giá:
- Sắt thép: Thép Việt Nhật, Pomina thường có giá cao hơn thép tổ hợp hoặc các thương hiệu ít tên tuổi nhưng đảm bảo tính đàn hồi và chịu lực tối ưu.
- Cát xây dựng: Cát hạt lớn dùng cho bê tông và cát hạt mịn dùng cho tô trát có giá chênh lệch nhau khá nhiều. Việc sử dụng đúng loại cát giúp tường không bị nứt chân chim về sau.
- Gạch ống: Gạch nhà máy được nung chín đều, kích thước chuẩn xác, khả năng chịu lực cao sẽ có giá cao hơn gạch thủ công, gạch pha tạp chất.
5. Biến động thị trường và thời điểm thi công
Giá nguyên vật liệu xây dựng như sắt, thép, xi măng biến động liên tục theo tình hình kinh tế vĩ mô. Xây nhà vào mùa khô (từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau) thường có tiến độ thi công nhanh hơn do thời tiết thuận lợi, ít bị gián đoạn, nhưng đây cũng là mùa cao điểm xây dựng nên giá vật tư và nhân công thường đạt đỉnh. Ngược lại, xây dựng vào mùa mưa tuy giá vật tư có thể hạ nhiệt nhưng tiến độ dễ bị kéo dài, gây phát sinh chi phí quản lý.
Sự khác biệt về đơn giá thô giữa các loại hình công trình
Mỗi loại hình nhà ở đòi hỏi tiêu chuẩn kỹ thuật và quy trình thi công chuyên biệt, dẫn đến sự phân hóa rõ rệt về chi phí:
Xây dựng nhà phố
Đối với loại hình xây dựng nhà phố, đặc trưng lớn nhất là diện tích bề ngang hạn chế (thường từ 4m - 6m) và chung tường hoặc sát vách với nhà bên cạnh. Quá trình thi công phần thô đòi hỏi sự cẩn trọng cực kỳ cao trong khâu đào móng và đổ bê tông áp sát tường nhà bên cạnh để tránh gây sụt lún, nứt tường hàng xóm. Đơn giá nhà phố thường được chuẩn hóa theo các gói cơ bản đến trung cấp tùy thuộc vào chiều sâu của hẻm và diện tích sàn.

Xây dựng biệt thự
Dù là biệt thự phố hay biệt thự vườn, quy mô xây dựng biệt thự luôn đòi hỏi tính thẩm mỹ và độ an toàn kết cấu vượt trội. Móng biệt thự thường là móng băng hai phương hoặc móng cọc chịu tải lớn. Hệ thống dầm sàn dày dặn để chống rung tốt. Thời gian thi công phần thô của biệt thự thường kéo dài gấp đôi so với nhà phố do khối lượng công việc nhiều và đòi hỏi độ tỉ mỉ cao hơn. Do đó, đơn giá thô của biệt thự luôn nằm ở phân khúc cao cấp.
Cải tạo nhà ở
Khác với việc xây mới hoàn toàn, thi công phần thô trong cải tạo nhà ở là một bài toán khó gấp nhiều lần. Nhà thầu phải tiến hành khảo sát hệ kết cấu chịu lực cũ, đập phá các mảng tường không chịu lực, gia cố dầm cột bằng sợi carbon hoặc cấy ghép thép bằng keo chuyên dụng để nâng tầng hoặc mở rộng không gian. Chi phí cải tạo thường được tính toán chi tiết theo từng hạng mục bóc tách thực tế chứ khó áp dụng đơn giá khoán theo m2 phẳng như xây mới.
Kinh nghiệm tối ưu chi phí xây dựng phần thô cho chủ đầu tư
Để sở hữu một công trình chất lượng mà không bị vượt tầm kiểm soát về tài chính, chủ đầu tư nên lưu ý các nguyên tắc sau:

- Đầu tư kỹ lưỡng cho khâu thiết kế xây dựng: Một bản vẽ chi tiết, chuẩn xác từ ban đầu giúp hạn chế tối đa việc đập đi xây lại trong quá trình thi công. Thay đổi ý định giữa chừng là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến lãng phí vật tư và nhân công.
- Đồng bộ hóa đơn vị thiết kế và thi công: Việc lựa chọn một đơn vị có năng lực thực hiện trọn gói từ thiết kế nội thất, thi công phần thô cho đến hoàn thiện nội thất công trình giúp quy trình vận hành trơn tru hơn. Sự thống nhất này giúp kỹ sư thi công hiểu rõ ý đồ của kiến trúc sư, giảm thiểu sai sót kỹ thuật và tối ưu hóa chi phí quản lý dự án.
- Rõ ràng trong điều khoản hợp đồng: Hợp đồng thi công cần quy định chi tiết danh mục vật tư sử dụng (rõ thương hiệu, quy cách), tiến độ thanh toán gắn liền với các mốc nghiệm thu thực tế, và cam kết không phát sinh chi phí nếu không có thay đổi từ phía chủ nhà.
Xây dựng Tân Hoàng Phát - Bạn đồng hành tin cậy cho mọi công trình
Với nhiều năm kinh nghiệm thực chiến trong lĩnh vực thiết kế xây dựng và thi công kiến trúc, Xây dựng Tân Hoàng Phát tự hào mang đến những giải pháp xây dựng toàn diện, an toàn và tối ưu chi phí cho khách hàng. Chúng tôi hiểu rằng, mỗi viên gạch, mỗi thanh thép đặt xuống hôm nay chính là sự cam kết bền vững cho tương lai ngôi nhà của bạn.

Chúng tôi cung cấp các dịch vụ chuyên nghiệp bao gồm:
- Thiết kế xây dựng và thiết kế nội thất độc bản, tối ưu công năng.
- Thi công phần thô chuyên nghiệp, cam kết sử dụng vật tư chính hãng 100%.
- Xây dựng nhà phố, xây dựng biệt thự trọn gói chìa khóa trao tay.
- Cải tạo nhà ở cũ, gia cố kết cấu an toàn tuyệt đối.
- Thi công hoàn thiện nội thất công trình tinh tế, sắc sảo đến từng chi tiết.
Đến với Tân Hoàng Phát, mọi quy trình thi công đều được giám sát chặt chẽ bởi đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm, đảm bảo đúng tiến độ, chuẩn kỹ thuật và tuyệt đối không phát sinh chi phí ngoài hợp đồng. Hãy để chúng tôi đồng hành cùng bạn trên hành trình dựng xây tổ ấm lý tưởng.
Thông tin liên hệ:
Xây dựng Tân Hoàng Phát
Địa chỉ: 88/89/17A Nguyễn Văn Quỳ, Phường Phú Thuận, TP Hồ Chí Minh, Việt Nam
Hotline: 0941.144.744
Điện thoại: 0941.144.744
Email: tanhoangphatcons@gmail.com
Website: tanhoangphatcons.com